Coraz częściej można spotkać się w internecie z terminem jogi medycznej.
Trzeba jednak zdać sobie sprawę z tego, że w medycynie taki termin jak joga medyczna nie funkcjonuje i nie jest on oficjalnie zdefiniowany.
W medycynie istnieją pewne procedury, czyli sposoby (algorytmy) postępowania, które stosuje się przy konkretnym schorzeniu czy dysfunkcji. Joga medyczna powinna polegać na wybraniu i zastosowaniu ćwiczeń, technik oraz narzędzi klasycznej jogi w taki sposób, aby wpisywały się one w określone algorytmy medyczne.
Taki właśnie rodzaj terapii stosuję w moim gabinecie rehabilitacji i jogi medycznej Yoga Medica.
Czy joga medyczna to coś innego niż tradycyjna joga?
Joga medyczna nie jest alternatywną odmianą tradycyjnej jogi. Należy jednak wiedzieć, że w systemie jogi nie zdefiniowano algorytmów terapii w poszczególnych schorzeniach czy dysfunkcjach ludzkiego organizmu. Istnieją oczywiście pewne tradycje postępowania terapeutycznego. Jednak opierają się one na indywidualnym doświadczeniu osób praktykujących jogę, które osiągnęły pewne efekty terapeutyczne dzięki stosowaniu na sobie określonych ćwiczeń jogi. To samo dotyczy osób uczących jogi, które pomogły uczestnikom swoich zajęć poprzez zastosowanie konkretnych asan (ćwiczeń). Algorytmy takiego postępowania nie zostały jednak jak dotąd nigdzie skodyfikowane, opracowane i potwierdzone.
Mimo to od setek lat wiadomo, że asany odwrócone pomagają kontrolować ciśnienie tętnicze czy obniżać pobudzenie w ośrodkowym układzie nerwowym. Zaś skłony do przodu hamują układ współczulny i w związku z tym wywołują efekt hipotensyjny u osób praktykujących te ćwiczenia.
Wymagania wobec terapeuty stosującego jogę medyczną
Istnieją konkretne wymagania wobec osoby zajmującej się prowadzeniem terapii jogą i pracującej za pomocą tej metody z pacjentami.
- Osoba stosująca tego rodzaju terapię jogą musi mieć gotowy system postępowania.
- Specjalista pracujący w tej metodzie wiedzieć, jak działają ćwiczenia jogi. Musi znać ich fizjologię oraz działanie anatomiczne na narząd ruchu i narządy wewnętrzne. Wiedzieć, co dzieje się z ciałem i organizmem pacjenta podczas wykonywania tego rodzaju ćwiczeń.
- Wiedza ta powinna obejmować zastosowanie ćwiczeń jogi u osób zdrowych, stosujących terapię jogą jako formę profilaktyki mającej na celu zapobieganie występowaniu problemów z narządem ruchu
- Niezbędna jest także znajomość patofizjologii zjawisk występujących u pacjenta, u którego stosowana jest terapia jogą.
Joga medyczna może być stosowana w wielu dziedzinach medycyny takich jak: ortopedia, pulmonologia, kardiologia, ginekologia, ginekologia położnicza, uroginekologia czy neurologia. Osoba prowadząca terapię jogą w swojej wybranej dziedzinie medycyny musi doskonale znać stosowane przez siebie ćwiczenia jogi. Musi także umieć tak je zaaplikować i dostosować do pacjenta, aby spełniały one kryteria medyczne, czyli całkowicie wpisywały się w algorytmy postępowania w danym schorzeniu.
Zajęcia jogi medycznej może prowadzić tylko osoba wykwalifikowana – fizjoterapeuta lub lekarz. Ewentualnie może to być przeszkolona położna, która stosuje ćwiczenia jogi w celach ginekologiczno-położniczych, przygotowując kobiety w ciąży do porodu.
Osoba nieposiadająca medycznego wykształcenia nie jest uprawniona do prowadzenia żadnych zajęć medycznych.
Zajęcia jogi medycznej
Zajęcia jogi medycznej muszą mieć bardzo konkretny program postępowania.
Najbardziej efektywną formą zajęć jogi medycznej są zajęcia indywidualne. Takie zajęcia pozwalają na dobranie indywidualnego zestawu ćwiczeń dla konkretnego pacjenta.
Grupowe zajęcia jogi medycznej mogą przebiegać w dwojaki sposób:
- Zajęcia przewidują indywidualizację ćwiczeń dla każdego z uczestników.
- Zajęcia są prowadzone dla osób z tym samym problemem zdrowotnym. Wówczas cała grupa wykonuje ten sam zestaw ćwiczeń. Jednak nawet w takim przypadku ćwiczenia powinny być indywidualizowane według osobniczych przeciwwskazań.
Należy także zdać sobie sprawę z tego, że zajęcia grupowe nie będą przynosiły tak szybkich i wymiernych rezultatów, jakie dają zajęcia indywidualne z fizjoterapeutą stosującym jogę medyczną.
Joga medyczna a joga kręgosłupa
Joga kręgosłupa nie jest jak dotąd oficjalnie zdefiniowana i nie ma również jednego gotowego, sprawdzonego programu ćwiczeń. Nie wpisuje się w medyczne algorytmy postępowania terapeutycznego. Gdyby jednak weszła ona do kanonu medycznego, to powinniśmy ją rozumieć jako formę (odmianę) ortopedyczną jogi medycznej. W takiej sytuacji mogłaby spełniać dwojaki cel:
Oczywiście w tej drugiej opcji jogę kręgosłupa powinna prowadzić osoba do tego uprawniona – fizjoterapeuta lub lekarz – specjalista rehabilitacji. W przypadku jogi kręgosłupa stanowiącej profilaktykę możliwe jest prowadzenie takich zajęć przez osoby bez wykształcenia medycznego. Musiałyby one jednak być doskonale wykształcone w dziedzinie anatomii i fizjologii oraz pracować w oparciu o przygotowany przez profesjonalistów program „jogi kręgosłupa”.