Co to jest niewydolność kręgowo-podstawna i jak się objawia
Niewydolność kręgowo-podstawna to zaburzenie przepływu krwi przez tętnice kręgowe oraz podstawną do tyłomózgowia.
Najczęstsze objawy tej dysfunkcji to:
- zawroty głowy,
- zaburzenia widzenia,
- zaburzenia równowagi podczas chodu,
- bóle głowy,
- poczucie omdlewania
- ból w odcinku szyjnym kręgosłupa.
Przyczyny niewydolności kręgowo-podstawnej
Przyczyną występowania niewydolności kręgowo-podstawnej jest najczęściej zniesienie lordozy szyjnej połączone często z miejscową kifotyzacją w segmencie C4-C5 i C6-C7 kręgosłupa.
Najczęściej pacjent zgłaszający się z ww. objawami otrzymuje w ramach konsultacji lekarskiej leczenie farmakologiczne. Ma ono na celu poprawić poziom ukrwienia móżdżku, pnia mózgu i płatów potylicznych. Jest to działanie jak najbardziej potrzebne w momencie występowania dolegliwości, jednak trwałe pozbycie się problemu nie jest możliwe, dopóki nie usunie się jego źródła.
Powszechnie uważa się, że przywrócenie prawidłowej lordozy szyjnej jest niemożliwe. Kiedy dodatkowo pojawia się problem w postaci niestabilności w środkowej sekcji tej części kręgosłupa, pacjent słyszy, że nic nie da się z tym zrobić i musi z tym żyć. I wpada w spiralę objawów i przyjmowania leków, które mają niwelować objawy niewydolności kręgowo-podstawnej. Jest to bardzo uciążliwe. Często pojawiają się wtórne stany lękowe. Pacjent boi się szybko poruszyć głową, bo może to spowodować nawrót objawów. Zespół niewydolności kręgowo podstawnej jest czynnkiem znacznie pogarszającym jakość życia.
Zastosowanie jogi w leczeniu niewydolności kręgowo-podstawnej
Z mojego doświadczenia wynika, że odpowiednio zaadaptowane ćwiczenia jogi są w stanie całkowicie usunąć objawy niewydolności kręgowo-podstawnej. Pomogłem w ten sposób wielu moim pacjentom. Wdrożenie odpowiedniego algorytmu postępowania pozwala (choć nie w każdym przypadku):
- całkowicie usunąć objawy niewydolności kręgowo-podstawnej,
- zniwelować kifotyzację w środkowej części kręgosłupa szyjnego,
- a nawet przywrócić przynajmniej częściowo lordozę szyjną.
Odpowiednio przeprowadzona terapia jogą plus szereg innych rozwiązań funkcjonalnych zaczerpniętych z jogi jest w stanie spowodować wycofanie się objawów i odstawienie leków przez pacjenta pod kontrolą lekarza.
Jak to działa w praktyce?
Proces terapeutyczny pacjenta z niewydolnością kręgowo-podstawną jest długotrwały i może trwać od półtora roku do trzech lat. Nie oznacza to, że pacjent nie będzie miał poprawy swojego stanu funkcjonalnego już wcześniej. Jednak przywracanie lordozy szyjnej może tyle potrwać. Terapia jest możliwa wyłącznie po zweryfikowaniu pacjenta testem De Kleina. Musi on wypaść ujemnie.
Terapia składa się z kilku bardzo ważnych etapów:
- Należy rozpocząć od poprawy statyki miednicy i pod tym kątem dobieram ćwiczenia jogi dla danego pacjenta.
- Poprawa ruchomości wyprostnej kręgosłupa piersiowego,
- Poprawa funkcji pasa barkowego. Jest to szczególnie istotny etap terapii, ponieważ w obrębie pasa barkowego znajduje się szereg struktur mięśniowych, które stabilizują i zarazem uruchamiają odcinek szyjny kręgosłupa.
- Przywracanie symetrii między prawą i lewą stroną ciała. Najlepsze są tu lateralne pozycje stojące, w których ruch zachodzi w płaszczyźnie czołowej.
Praca nad tymi aspektami trwa wiele tygodni, czasem miesięcy, aby pacjent uzyskał odpowiednie parametry i korekcję posturalną polegającą na przywróceniu prawidłowej osi ciała w płaszczyźnie strzałkowej.
Bardzo częstym zjawiskiem u osób z niewydolnością kręgowo-podstawną jest mocne przesunięcie głowy i pasa barkowego ku przodowi, tzw. protrakcja. Często towarzyszy temu zapadnięcie klatki piersiowej i dysfunkcja w odcinku piersiowym polegająca na pogłębieniu kifozy piersiowej. Dlatego właśnie korekta w płaszczyźnie strzałkowej jest niezbędna. Przeczytaj także o wadach postawy i leczeniu jogą.
Dopiero po uzyskaniu korekcji posturalnej do terapii dołączane są kluczowe i zasadnicze asany.
Są to przede wszystkim asany wyprostne, czyli pozycje, które aktywizują mechanizm wyprostny kręgosłupa piersiowego. Pacjent wykonuje je z przyborami, takimi jak krzesło, wałki, klocki itd. Pozwala to odciążyć i jednocześnie zaktywizować kręgosłup piersiowy, otworzyć klatkę piersiową i rozpocząć proces przesuwania głowy ku tyłowi przy zachowaniu elongacji w odcinku szyjnym kręgosłupa.
Wisienką na torcie w całym procesie terapii jest możliwość rozpoczęcia po wyeliminowaniu przeciwwskazań salamba sarvangasany z krzesłem i przyborami. Pozycja ta ostatecznie ugruntowuje efekty terapii, które zaszły wcześniej.
Przebieg terapii
Terapia prowadzona w ten sposób przebiega stopniowo, ponieważ pacjent w tym procesie odczuwa poważny dyskomfort. Wszyscy pacjenci mojego gabinetu fizjoterapii i jogi medycznej są informowani przeze mnie o tymczasowych skutkach ubocznych tego procesu. Bo właśnie wtedy powracają dolegliwości z zakresu niewydolności kręgowo-podstawnej. Jest właśnie ucho igielne całego procesu, które należy odpowiednio rozpoznać i zrozumieć jego przebieg. W tym momencie terapii może pojawić się lęk i brak wiary w jej skuteczność.
Efekty niewydolności kręgowo-podstawnej podczas praktyki na tym etapie terapii całkowicie ustępują po kilku dniach, a pacjent odzyskuje prawidłowy przepływ krwi w tętnicach kręgowych.
Terapia powinna jednak trwać nadal i prowadzić do dalszego pogłebiania zakresu wyprostu kręgosłupa szyjnego.
Właśnie tego najbardziej boją zarówno pacjenci jak i terapeuci. I ten lęk hamuje niejednokrotnie pacjentów z niewydolnością kręgowo-podstawną przed wyprostem odcinka szyjnego. Jest jednak droga donikąd i należy właśnie w odpowiedni sposób przerwać to błędne koło.
Objawy niewydolności kręgowo-podstawnej mogą pojawiać się również później, w miarę pogłębiania się terapii. Z czasem jednak całkowicie ustępują i pacjent bezpowrotnie żegna się z niewydolnością kręgowo-podstawną.
Na koniec należy zaznaczyć, że nie każdy z pacjentów może przejść przez cały proces terapeutyczny tego rodzaju ze względu na określone przeciwwskazania do niektórych ćwiczeń. Zawsze ustalam je w wyniku wywiadu oraz badania pacjenta, ale także w trakcie procesu terapeutycznego. Niemniej jednak osoby w średnim wieku i starsze, u których nie występują dane przeciwwskazania z powodzeniem mogą wdrożyć do rehabilitacji ćwiczenia w oparciu o system jogi i efektywnie terapeutyzować niewydolność kręgowo-podstawną.
Przeczytaj także o rehabilitacji kręgosłupa za pomocą ćwiczeń jogi.